- 2026-09-28
- Batzordeak egokitzat jotzen du izapidetzea, eta hura aldatzeko zenbait gogoeta egiten ditu.
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak egindako “Euskal Autonomia Erkidegoko Kultura-Sistemaren Lege Aurreproiektua” izenekoari buruzko txostena egin du. Bere erantzunean, Batzordeak egokitzat jotzen du izapidetzea, aldaketak sartzeko zenbait gogoeta eginez.
Arauaren xedea hauetarako esparru arauemailea ezartzea da: EAEko Kultura-Sistemaren antolaketa eta funtzionamendua, sorkuntza, kudeaketa eta ekoizpen artistikoa eta kulturala askatasunez garatzeko beharrezkoak diren berme instituzionalak, materialak, ekonomikoak eta juridikoak arautuz; Euskadiko kultura-ondarea –kultura-ondare higiezina eta arkitektonikoa barne– babesteko, kontserbatzeko, lehengoratzeko, birgaitzeko, ezagutzeko, ikertzeko, zabaltzeko eta gozatzeko jarduna bultzatzea; eta pertsona guztiek berdintasun-baldintzetan eta diskriminatuak izan gabe bizitza kulturala irispidean izatea eta hartan parte hartzea sustatzea.
Euskadiko EGABek positibotzat jotzen du Aurreproiektua, eta bat dator kulturak nortasun pertsonal eta kolektiboa eratzeko duen funtsezko eginkizunari buruzko premisekin, baita euskal kulturaren eta euskararen babes eta sustapen bereziari buruzkoekin ere. Halaber, kultura-ondarearen bidez berdintasuna, gizarte-kohesioa, jasangarritasun ekonomiko, sozial eta ingurumenekoa, eta aniztasun eta pluraltasun kultural eta linguistikoa sustatzeko helburuak azpimarratzen ditu.
Horrez gain, Batzordeak kulturak, enplegua, ekintzailetza, berrikuntza eta enpresa-jarduera sortzen dituen aldetik, duen dimentsio ekonomikoa azpimarratzen du, baita kultura-eskubideen erabileran unibertsaltasuna bermatzeko premia ere. Enpresen eginkizunari dagokionez, bat dator Euskadiko Kultura-Sistemaren koordinazioa hobetzeko, haren eragileen arteko lankidetza indartzeko, kultura- eta sormen-industriak bultzatzeko, sektorearen jasangarritasun ekonomikoa sustatzeko eta lankidetza publiko-pribatuko formulak garatzeko helburuekin.
Helburu horiek lortzeko, Euskadiko EGABek beharrezkotzat jotzen du enpresa-sarea integratzea, printzipio hauek kontuan hartuta: borondatezkotasuna (hala dagokionean), segurtasun juridikoa, proportzionaltasuna, sinplifikazio administratiboa eta enpresa bakoitzaren dimentsioa eta gaitasunarekiko errespetua, ondorengo erregelamendu-garapenak behar bezala mugatu gabeko enpresa-karga berriak sortzea saihestuz.
Era berean, planteatzen du eragile ekonomiko eta sozialek Kultura Sistemaren gobernantzan eta garapenean duten parte-hartzea indartzea, eta berariaz aztertzea aurreproiektuan aurreikusitako betebehar jakin batzuek enpresei eragin diezazkieketen kostu administratibo eta ekonomiko potentzialak.
Turismoaren eta kulturaren arteko erlazioa
Kulturaren eta turismoaren arteko erlazioari dagokionez, Euskadiko EGABen iritziz, Aurreproiektuak kulturak turismoan duen eragina jorratzen du batez ere, baina ez du neurri berean lantzen turismoak kulturan eta euskal herritarrek kulturarako duten sarbidean duen eragina.
Testuinguru horretan, erakarpen turistikoaren eta errentagarritasunaren aldeko faktore kulturala desitxuratu dezakeen makroekitaldien eredu kulturalaren garapena aipatzen du, eta harreman horren ikuspegi holistikoagoa txertatzea planteatzen du. Lege berrian kezka hori aipatzea, turismoan eskumena duen sailarekiko koordinazioa indartzea eta herritarrek makroekitaldi kulturalen egokitasunari eta sarbideari buruz duten iritzia kontuan hartzen duten mekanismoak bultzatzea proposatzen du, izan ditzaketen kanpo-efektu negatiboak ere kontuan hartuta.
Irisgarritasun unibertsala
Azkenik, Batzordeak oso positibotzat jotzen du aurreproiektuak kultura funtsezko ondasuntzat hartzea eta berdintasunaren eta diskriminaziorik ezaren printzipioak txertatzea, eta desgaitasunaren ikuspegia indartzeko aukera dela uste du.
Ildo horretan, Desgaitasuna duten Pertsonen Eskubideei buruzko Nazio Batuen Konbentzioa erreferentzia gisa txertatzea, irisgarritasun unibertsala eta kognitiboa zeharka integratzea eta desgaitasunak dituzten pertsonen eta haiek ordezkatzen dituzten erakundeen parte-hartze aktiboa kultura-politiken diseinuan, garapenean, jarraipenean eta ebaluazioan bermatzea planteatzen du. Halaber, azpimarratzen du desgaitasunak dituzten pertsonak ez direla eskaintza kulturalaren hartzaile hutsak, sortzaile, artista, profesional eta eragile kultural ere badirela, eta, beraz, kulturarako sarbidea eta baldintza berdinetan sortzeko, parte hartzeko eta ekarpenak egiteko duten eskubidea bermatu behar direla.
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeari buruz
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordea Eusko Jaurlaritzaren eta Eusko Legebiltzarraren erakunde aholku-emailea da, Euskal Autonomia Erkidegoko politika ekonomiko eta sozialean interes ekonomiko eta sozialek duten partaidetza eraginkorra izan dadin. Bere izaeraren arabera, eginkizun hauek dagozkio, besteak beste: Eusko Jaurlaritzaren ekonomia- eta gizarte-politikaren arloko arau-proiektuei eta plan orokorrei buruzko nahitaezko txostenak prestatzea, eta Eusko Jaurlaritzari gai horri buruzko proposamenak egitea.