- 2026-10-15
- Batzordeak egokitzat jotzen du arauaren izapidetzea, eta Aurreproiektuaren zenbait alderdi hobetzeko gogoeta-multzoa egiten du, bai egoiliarren ongizatea, kultura eta ingurumena erdigunean jartzeko beharrari dagokionez, bai segurtasun juridikoaren eta enpresa-askatasunaren printzipioei dagokienez.
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak aztertzeko aurkeztutako “Euskadiko Turismoaren Lege-aurreproiektua” testuari buruzko txostena eman du. Erantzunean, kontsulta-organoak egokitzat jotzen du izapidetzea, eta hura aldatzeko gogoeta-multzoa aurkezten du. Irizpena gehiengoz onartu da, CCOOren boto partikularrarekin.
Proposamena testuinguruan jartzeko, EGABek sektoreak Euskadirentzat ekonomiaren ikuspegitik duen garrantziari buruzko aurretiazko gogoeta egiten du, turismoa azkar hedatu izanari esker “desestazionalizazioa” eta urte osoan turisten presentzia egonkorra lortu direla nabarmenduz, urtean 5 milioi bisitari baino gehiagorekin. Ondorioz, adierazten du beharrezkoa dela araudiak turismoak dakartzan “kanpo-efektu” guztiak aintzat hartzea, bai negatiboak bai positiboak.
Zehazki, txostenak ohartarazten du kanpo-efektu negatiboak turismo-eredu masifikatu horren aurkako gizarte-erantzuna eragiten ari direla; horregatik, komenigarritzat jotzen du erakundeen arteko lankidetza erraztea eta egungo turismo-ereduak sortzen dituen kontraesanei modu irmoagoan heltzea. Izan ere, EGABek proposamenaren orientazio orokorra eta xedea partekatzen baditu ere, bere iritziz aurkeztutako aurreproiektuaren zenbait alderdi hobetu behar dira, bai egoiliarren ongizatea, kultura eta ingurumena erdigunean jartzeko beharrari dagokionez, bai segurtasun juridikoaren eta enpresa-askatasunaren printzipioei dagokienez.
Ereduaren jasangarritasunari dagokionez, txostenak adierazten du aurreproiektuak jasangarritasuna turismo-politika bideratu behar duten printzipioen artean jasotzen duela, eta garrantzitsutzat jotzen du jarduera turistikoaren ondorioen ebaluazioak, turismo-fluxuez gain, egoiliarrengan, bizikidetzan, etxebizitza eskuratzeko aukeran, gizarte-egituran eta eragindako komunitateen bizi-kalitatean duen inpaktuari buruzko adierazleak ere jasotzea.
Izan ere, txostenean adierazten denez, turistifikazioa lurraldean modu lokalizatuan gerta daiteke, eta zenbait eremutako bizitegi-egituran, espazioaren erabileretan, merkataritzan, etxebizitzen prezioetan eta gizarte-osaeran eragina izan dezake, udalerri osoan turismo-saturaziorik ez dagoenean ere. Horregatik, EGABen ustez komenigarria litzateke aurreproiektuak aukera ematea turismoak tentsionatutako eremuak identifikatzeko eta eremu horiek udalerri-mailan zein udalerri azpiko mailan kudeatzeko, auzoei eta hirigune historikoei arreta berezia emanez.
Etxebizitza-politikekiko konexioa da txostenaren intereseko beste puntuetako bat, eta nabarmentzen du Gobernuak etxebizitzetan eta bizitegi-baliabideetan jarduera turistikoen elkar-bizitza esparru argia eta bermatzailea lortzeko urratsak egin nahi dituela. Hala ere, Batzordearen ustez, esparru horrek, edonola ere, etxebizitzak eta bizitegi-baliabideak berezko dituzten eginkizunetarako erabiltzea lehenestea babestu behar du.
Ikasle-egoitzak ikasturtetik kanpo ostatu turistiko gisa erabiltzeari dagokionez, EGABek zalantzak ditu egoitza horien jatorrizko xedea desitxuratzea eta hotel-ustiapenari bide ematea egokia ote den, erabilera partekatu horrek kanpo-efektu negatiboak larriagotu baititzake ekipamenduak dauden inguruetan.
Testuinguru hori kontuan hartuta, Batzordearen iritziz, egoera jakin batzuetan erabilera turistikoko etxebizitza eta logela berriak mugatzeko arauak aurreikusten dituen neurriak osatu egin beharko lirateke kontzentrazio handiko egoerak prebenitzeko eta kudeatzeko gai diren mekanismoekin; izan ere, erabilera horien kontzentrazio handia higiezinen merkatua nahitaez tentsionatuta ez dagoen eremuetan ere gerta daiteke. Ildo horretan, txostenak adierazten du aurreproiektuak ratioak, kontzentrazio-mugak edo beste lurralde-adierazle batzuk aurreikus litzakeela.
Ereduak inklusio-printzipioarekin duen koherentziari dagokionez, komenigarritzat jotzen da berariaz bermatzea balio erantsi ekonomiko handiagoa bilatzea bateragarria dela aurreproiektuak berak aldarrikatzen duen turismo inklusiboaren printzipioarekin, jarduera turistikoaren balio ekonomikoa hobetzeko estrategiak zeharka orientazio baztertzailea ekar ez dezan, ezta zenbait helmuga eta zerbitzu eskuratzeko oztopo ekonomikoak handitzea ere.
Txostenak turismo-sektoreko lan-baldintzak eta enplegua ere aipatzen ditu. EGABek erabat partekatzen ditu arlo horri buruzko artikuluetan adierazitako helburuak –gogorarazten du Estatuak duela lan-legeriaren gaineko eskumen esklusiboa–, baina ezinbestekotzat jotzen du arauak lan-egonkortasuna aipatzea, turismo-ereduaren jasangarritasun soziokulturalerako osagai estruktural eta ezinbestekotzat aitortuta.
Azkenik, txostenak legearen eta haren inpaktuaren ex post ebaluazioa txertatzeko beharrari heltzen dio. Zehatzago, Kontseilua erregulazioaren ondorioak ebaluatzeko mekanismo bat sartzearen alde agertu da, arauak lortu nahi ziren helburuak lortu dituen eta sektorearentzat eta ingurunearentzat zenbateko kostua izan duen egiaztatu ahal izateko –nahikoa denbora igaro ondoren–. Era berean, Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen iritziz ebaluazio hori turismo-azpisektoreetako gizarte-eragileen parte-hartzearekin egin beharko litzateke, estatistika soiletatik harago doazen datuetarako eta informaziorako sarbidea bermatzeko.
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeari buruz
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordea Eusko Jaurlaritzaren eta Eusko Legebiltzarraren erakunde aholku-emailea da, Euskal Autonomia Erkidegoko politika ekonomiko eta sozialean interes ekonomiko eta sozialek duten partaidetza eraginkorra izan dadin. Bere izaeraren arabera, eginkizun hauek dagozkio, besteak beste: Eusko Jaurlaritzaren ekonomia- eta gizarte-politikaren arloko arau-proiektuei eta plan orokorrei buruzko nahitaezko txostenak prestatzea, eta Eusko Jaurlaritzari gai horri buruzko proposamenak egitea.