Urriaren 28an egindako Gobernu Kontseiluak 2026rako 16.378 M €-ko Aurrekontu Proiektua, iaz baino % 4,1 gehiago, onartu zuen. Zenbateko horren erdia baino gehiago, % 53a, Osasunera eta Hezkuntzara bideratuko da. Behin betiko onartu aurretik, Ogasun eta Finantzetako Sailburua dokumentua eragileei eta erakundeei aurkezten ari zaie.

Aurrekontuen proiektuari buruz Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak irizpenik eman ez arren, horren edukiaren berri eman behar zaio. Horrela, Ogasun eta Finantzetako Sailburuak proiektua erakundearen osoko bilkurari aurkeztea jardunbide instituzional egokia da, informazio-izapide hutsetik harago baitoa.

“Euskadiko eragile sozial eta ekonomikoekiko gardentasun ariketa da, iritziak trukatzeko eta partida bakoitzaren atzean dauden xehetasunak eta herritar guztientzat berebiziko garrantzia duen dokumentura daramaten erabakiak ezagutzeko aukera ematen baitie”, azpimarratu du Javier Muñecas euskal EGABeko presidenteak.

The post Noël d´Anjouren agerraldia EGABen aurrean, 2026ko Aurrekontu proiektua aurkezteko appeared first on CES Vasco.

Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburu Nerea Melgosak agerraldia egin du 2025eko urriaren 16an Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen Osoko Bilkuran, Gizarte Larrialdietarako Laguntzen Erregelamendua onartzen duen dekretu-proiektua azaltzeko. Kontseiluaren irizpena prestatzeko prozesuaren barruan egin da agerraldia. Sailburuarekin batera, Marian Olabarrieta Bizitza Beterako Laguntzen zuzendaria, eta Itziar De la Peña Hirugarren Sektore Soziala eta Ekintza Komunitarioa Sustatzeko zuzendaria izan dira ekitaldian.

The post Nerea Melgosaren agerraldia Osoko Bilkuran appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak honako honi buruzko txostena egin du: “Nekazaritza-ustiategiei aholkularitza emateko entitateena, eta horien aitortza eta erregistroaren Dekretu Proiektua”, Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak helarazia. Aztertu ondoren, Batzordeak zenbait gogoeta planteatu ditu, Dekretu-proiektua izapidetzean kontuan hartzeko.

Arau honen xedea da Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritza-ustiategiei aholkularitza emateko zerbitzua eta hori emango duen erakundeen araubidea, aitorpena eta erregistroa arautzea.

Dekretu berri honen bidez, abenduaren 26ko 272/2006 Dekretua aldatuko da, nekazaritzako ustiategiei aholkularitza emateko erakundeei buruzkoa, Europako Nekazaritza Politika Bateratuan (NPB) izandako aldaketen ondorioz. Aldaketa horien bitartez, Europako Parlamentuak eta Kontseiluak 2021eko abenduaren 2an emandako 2021/2115 Erregelamendua (EB) onartu da, eta, bertan, arau batzuk ezartzen dira estatu kideek nekazaritza-politika bateratuaren esparruan egin behar dituzten plan estrategikoetarako laguntzaren inguruan. Modu horretan, dekretu berri hau planteatu da nekazaritzako ustiategiei aholkularitza emateko sistema arautzeko, NPBren Plan Estrategiko berriak sartutako arau-aldaketak gizartearen eskarietara eta nekazaritza-arloko Euskal Administrazioen ekintza proaktibora egokituz.

EGABentzat araua egokia da, baina, oro har, sektoreak duen arazoarekin kezkatuta dago. Hori dela-eta, arazoaren dimentsioari buruz hausnarketa sakon bat aurrez egitea beharrezkoa zen, Administrazio Publikoak hainbat aukera azter ditzan dagoen arazoari erantzuteko. Arau honetan, aholkularitza-erakundeak eratzea erabaki da, baina, Batzordearen iritziz, baliteke egokiena ez izatea. Aholkularitza-erakunde gisa aitortzeko baldintzak eta aitortutako aholkularitza-erakundeek aholkularitza-zerbitzu bat edo gehiago azpikontratatzeko aukerak aztertu behar dira.

Zehazki, aholkularitza-erakunde gisa aitortzeko eskatzen diren baldintzen arabera, praktikan, horiek entitate handiak izan behar dute nahitaez, eta, beraz, EAEn aitorpen hori oso gutxik lortuko dutela aurreikusten da. Ondorioz, erakunde batzuk baztertu egin daitezke alde teknikotik gaituta egon arren, eskatutako baldintza guztiak ez betetzeagatik.

Gainera, arauan ezartzen denez, hautatutako erakundeek aholkularitza-zerbitzuren bat edo batzuk azpikontratatu ahal izango dizkiete aitortu gabeko erakundeei, urteko fakturazioaren %40ra arte. Azpikontratatutako erakunde horiei inpartzialtasunaren, integritatearen eta independentziaren konpromisoa eskatzen zaie, erantzukizunpeko adierazpen baten bidez.

Batzordearen ustez, konparaziozko bidegabekeria izan daiteke azpikontratatutako erakundeei aholkularitza-erakunde bihurtzeko beharrezkoak diren baldintzak betetzea ez eskatzea. Gainera, Prozedura Memorian nahiz Arau-eraginari buruzko Memorian adierazten da azpikontratazioak hondarrekoa izan behar duela; hortaz, baimendutako azpikontratazioaren ehunekoa agian ez da bat etorriko helburu horrekin.

Azkenik, Lehenengo Xedapen Iragankorrean, gehienez 3 hilabeteko epea ezartzen da egun Euskal Erregistroan dauden aholkularitza-erakundeek Dekretu-proiektuan ezarritako eskakizunak bete ditzaten. Horien eskakizun-maila kontuan hartuta, epe hori laburregia izan daiteke.

(Ikus 12/25 Irizpen osoa)

The post EGABen Irizpena, Nekazaritza-ustiategiei aholkularitza emateko entitateena, eta horien aitortza eta erregistroaren Dekretu Proiektuari buruzkoa appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak honako honi buruzko txostena egin du: “Energia Berriztagarrien Kanonaren Erregelamendua onartzen duen Dekretu Proiektua”, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak helarazia. Aztertu ondoren, Batzordeak zenbait gogoeta planteatu ditu, Dekretu-proiektua izapidetzean kontuan hartzeko.

Arau honen xedea da Trantsizio Energetikoari eta Klima Aldaketari buruzko otsailaren 8ko 1/2024 Legea erregelamendu bidez garatzea, Energia Berriztagarrien Kanonari dagokionean, eta, horrela, Kanonaren aplikazioari argitasun eta segurtasun juridikoa ematea. Nabarmendu behar da Dekretu honek bildutako dirua natura kontserbatzeko, energia-eraginkortasunerako eta klima-aldaketara egokitzeko jardueretarako erabiltzea bermatzen duela, bai eragindako eremuetan, bai Euskadiko gainerako lekuetan.

Gainera, artikuluetan autolikidazio-sistemaren erregulazioa eta Parke Eolikoen eta Fotovoltaikoen Erregistroa sortzea jasotzen dira. Horiek ez dute orain arte arau-garapenik izan, eta funtsezkoak dira kudeaketa eraginkorra izatea bermatzeko. Modu berean, Batzordeak positibotzat jotzen du izapideak bitarteko elektronikoen bidez bakarrik egin ahal izatea, hori aurrerapena baita administrazioaren modernizazioaren, eraginkortasunaren eta sinplifikazioaren aldetik.

Hala ere, Batzordeak zenbait gogoeta sartu ditu aztertutako testua hobetzeko proposamen gisa, bereziki legegintza-lengoaiaren argitasunari eta Kanonetik datozen funtsen erabilerari dagokienean.

Era horretan, Euskadiko EGABen ustez, testuak esplizituki sartuko balitu 1/2024 Legearen funtsezko arau batzuk, horren irakurketa ulergarriagoa izango litzateke, eta edukia errazago interpretatuko luke kaltetutako edozein pertsonak edo erakundek, ezagutza juridiko espezializatuak izan beharrik gabe.

Kanonaren diru-sarrerekin finantzatuko diren jarduerei dagokienean, Batzordearen ustez, komenigarria litzateke, batetik, energiaren erabilera arrazionalaren sustapena bereiztea, eraginkortasuna handitzeko, eta, bestetik, lurraldea klima-aldaketaren ondorioetara egokitzea, ondorengo artikuluetan horrela bereizten baita.

EGABek komenigarritzat jotzen du berriztagarrien instalazioen  sustatzaileek iraunkortasun energetikoaren arloko ikerketa, garapena eta berrikuntza sustatzera bideratutako neurriak sartzea eta honako hauen inguruko ekimenak ere kontuan izatea: autokontsumoa bultzatzea, proiektu industrialak eta energia biltegiratzeko sistemak garatzea, azpiegiturak muturreko fenomeno klimatikoetara egokitzeko proiektuak, ingurumen-hezkuntzako eta sentsibilizazioko ekimenak eta landa-eremuan iraunkortasuna bultzatzearekin loturiko beste batzuk.

Gainera, organo aholku-emailearen ustez, beharrezkoa da erabilitako irizpideak argitzea, eremu jakin batek energia berriztagarrien instalazioak ezartzearen “eragina” duela pentsatzeko.

Oro har, EGABentzat Erregelamenduak zehatzagoa izan beharko luke Kanonaren bilketa energia berriztagarrien instalazioek eragindako lurraldeetako biztanleentzat onuragarria izateari dagokionean, eta trantsizio ekologikoaren, etxebizitzen eta eraikinen birgaitze energetikoaren, autokontsumoaren eta gizarte-premien estalduraren aukerak eta onurak indartu beharko lituzke. Horrez gain, organo aholku-emaileak uste du lehentasuna eman beharko litzaiokeela funts horiek birjarpen eta zaharberritze jardueretarako erabiltzeari, gainerako ekimenak EAEko Aurrekontu Orokorretako beste partida batzuen bidez finantzatu baitaitezke.

(Ikus 11/25 Irizpen osoa)

The post EGABen irizpena, Energia Berriztagarrien Kanonaren Erregelamendua onartzen duen dekretu-proiektuari buruzkoa appeared first on CES Vasco.

Bilbo, 2025eko irailak 10. Irailaren 10ean egin da “Euskal EGABen 2024ko Memoria Sozioekonomikoa” udako ikastaroa Donostiako Miramar Jauregian. Javier Muñecas Herrerasek, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeko (EGAB) lehendakariak zuzendu du topaketa, eta, bertan, “EAEko 2024ko Memoria Sozioekonomikoa” ezagutzera eman da.

EGABek urtero egiten du dokumentu hau, eta, bertan, Euskadiko egoera sozioekonomikoari buruzko ikuspegia azaltzen dute sindikatuek, enpresa-elkarteek eta gizarte zibileko beste erakunde batzuek. Ikastaro honen bidez, Memoria Sozioekonomikoa eta, oro har, Euskadiko EGABen lana zabaldu nahi dira, organo aholku-emailea gizartearekin elkartzeko guneak zabaltzearren.

Ikastaroari hasiera emateko, irekiera instituzionala egin dute CES/EGABeko presidentea den Javier Muñecasek; Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburua den Negera Melgosak; eta Eusko Legebiltzarreko lehendakaria den Bakartxo Tejeriak.

Ondoren, Jon Barrutia Guenagak, UPV-EHUko katedradunak eta Euskal EGABeko Memoria Sozioekonomikoaren Batzordeko presidenteak, dokumentua aurkeztu du, eta, jarraian, Memoria Sozioekonomikoan lantzen diren gaiei buruzko mahai-inguru bat egin da, Joseba Madariagak, Deustuko Unibertsitateko EE eta Enpresa Zientzien Fakultateko Finantza eta Ekonomia Saileko katedradunak, moderatuta. Bertan, honako hauek hartu dute parte:  Arantxa Elizondo, Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia Politikoko irakaslea; Arantza Ugidos, Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Fakultateko irakaslea; eta Marisa Arriola, BIC Gipuzkoako zuzendari kudeatzailea.

Azkenik, Orkestrako (Lehiakortasunerako Euskal Institutua) zuzendari nagusia eta Deusto Business School-eko irakaslea den James Wilsonek hitzaldi magistral bat eskeini du testuinguru global aldakorraren aurrean Euskadik duen lehiakortasunari eta ongizateari buruz.

EAEko 2024ko Memoria Sozioekonomikoa

Euskadiko EGABek urtero egiten du Euskadiko Memoria Sozioekonomikoa, eta, bertan, adierazle sozial eta ekonomiko nagusiak errepasatzen dira. Kontsulta-organoa sindikatuek, enpresa-elkarteek eta gizarte zibileko beste erakunde batzuek osatzen dutenez, Euskadiko errealitate sozioekonomikoari buruz ematen duten ikuspegiak herritarrei eta, oro har, gizartearen interesei eta kezkei lotutako pertzepzioa islatzen du.

Memorian, EGABek Euskadiko erronka sozioekonomikoak ez ezik, lurraldearen egoera sozioekonomikoari buruz egindako azterketaren gogoetak eta gomendioak ere azaltzen ditu.

Ondorio nagusien artean, EGAB kezkatuta agertzen da inflazioarekin, oinarrizko produktuen prezioa igotzen jarraitzea eragiten baitu. Hala ere, nazioarteko tentsio geopolitikoak eta muga-zergen polemikak ikusita, 2024an agregatu ekonomiko handiek urte arteko aldakuntza-tasa positiboak eman dituzte Euskadin, BPGd %2,2 hazita. Datu horiek izan arren, ordea, EAEko jarduera ekonomikoaren hazkundea moteldu egin da.

Nabarmendu beharreko beste alderdi bat egoera demografikoa da, jaiotza-tasa baxua baita eta biztanleria pixkanaka zahartzen ari baita. Ildo horretan, kontsulta-organoaren ustez, beharrezkoa da Erronka Demografikorako 2030 Euskal Estrategiaren aplikazioa bizkortzea, osasun-arretaren egitura optimizatzeaz gain, batez beste adina gero eta handiagoa duen biztanleriari erantzuna emateko.

Halaber, osasunaren aldetik, azpimarratzekoa da buru-nahasteen eta portaera-nahasteen prebalentzia, psikoaktiboen kontsumo-tasak, autolesioenak eta suizidioen tasak igotzen ari direla ikusita. Bereziki gazteen artean kezkagarria den egoera hori arintzeko, premiazkoa da osasunaren eta prebentzioaren arloan neurri espezifikoak hartzea.

Enpleguaren eta lan-harremanen bilakaera positiboa izan da, enplegua gutxi hazi eta langabezia 2023an baino txikiagoa izan bada ere. Gainera, lanpostuen sorrera Zerbitzuen sektorean oinarritu da batez ere; Industria, aldiz, bigarren mailan geratu da, eta horri heldu beharko litzaioke. Era berean, trantsizio ekologiko-energetikoaren hedapena dela-eta, beharrezkoa da zenbait sektoretako lanpostuen galera gutxitzeko prestakuntza- eta birkualifikazio-planak garatzea. Gainera, hedapen horrek aukera ematen du energia berriztagarrian, etxebizitzen birgaitze energetikoan, mugikortasun iraunkorrean edo hondakinen kudeaketan enplegua sortzeko aukera aprobetxatzeko. Modu berean, enplegu-politika aktiboek zailtasun handienak dituzten kolektiboak gizarteratzen nahiz genero-arrakala murrizten ahalegindu behar dute. Gainera, 2024an laneko ezbeharren inguruan erregistratutako datuen arabera, premiazkoa da arriskuen prebentzioa indartzea.

Etxebizitza eskuratzeak egiturazko erronka izaten jarraitzen du, nahiz eta 2024an jarduera suspertu egin den, eraikuntzan nahiz salerosketan tasa positiboak izanik. Esan behar da prezioek gora egiten jarraitzen dutela eta alokairuko etxebizitzen eskaintza ez dela nahikoa; beraz, Euskal EGABek Euskadiko Etxebizitzaren aldeko Itun Soziala eta Euskadiko Hirigintza eta Etxebizitza Foroa bezalako ekimenak baloratu ditu, etxebizitza-politikak doitzeko lankidetza publiko-pribatu baliagarria susta baitezakete. Era berean, “eremu tentsionatuen” figura prezioen desorekak zuzentzeko tresna gisa sartzea oso eraginkorra izan daiteke.

Euskadik ETE berritzaileen ehunekoa handitu beharko luke, berrikuntzarako jardueretan inbertsioak handitzearekin batera, berrikuntzak enpleguan eta salmentetan duen eragin ekonomikoa Europako batez bestekoa baino txikiagoa baita. Gainera, Adimen Artifizialaren inpaktuak arreta eta inbertsioak eskatzen ditu, lehiakortasuna hobetzeko eta Euskadik dituen erronka digitalei, ingurumenekoei eta sozialei erantzuteko ezinbesteko tresna izan baitaiteke.

Horrez gain, Euskadiko babes sozialak estaldurei (DSBE) eutsi die edo handitu ditu 2024an, baina organo aholku-emailearen ustez, beharrezkoa da zaintzarekin lotutako lanen aitorpen soziala eta ekonomikoa handitzea, familietan nahiz lan profesionalizatuetan. Bestalde, kezkagarria da pentsioen saldo defizitarioa, biztanleriaren zahartze progresiboak eraginda.

The post EGABek EAEko 2024ko Memoria Sozioekonomikoari buruzko udako ikastaroa antolatu du EHUn appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografiko Sailak helarazitako “Guraso bakarreko familien araubidea arautzen duten Dekretu-Proiektua”ri buruzko txostena egin du. Aztertu ondoren, Batzordeak gogoeta batzuk planteatu ditu, dekretu-proiektua izapidetzean kontuan hartu beharko liratekeenak.

Arau honen xedea da guraso bakarreko familiei eta guraso bakarreko egoeran dauden familiei erregimen eta estatus propioa ematea, familia mota horiek babesteko berariazko neurriak garatu ahal izateko.

Familiei Laguntzeko abenduaren 12ko 13/2008 Legeak guraso bakarreko familiak babesteko beharra aitortzen du, bereziki kalteberak direlako. Gainera, guraso bakarreko hamar familietatik zortzik emakume bat dutenez buru, sexuagatiko diskriminazioa ere jasaten dute. Ildo beretik, Arartekoak, “Familiei laguntzeko politikak Euskadin: azterketak eta proposamenak” ezohiko txostenean, guraso bakarreko familientzako arau-esparru bat bultzatzea gomendatu zion Eusko Jaurlaritzari. Kontuan izan behar da, halaber, bizikidetza-eredu hori dela azken aldian aldaketa eta hazkunde handienak izan dituenetako bat.

Horregatik guztiagatik, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak positiboki baloratzen du dekretu honen helburua, uste baitu familia mota horiek babes berezia behar dutela, arrisku handiagoa dutelako pobrezia-arriskuarekiko, kontziliaziorako zailtasunekiko eta gizarte-bazterketako egoerekiko. Hala ere, Kontseiluak zenbait gogoeta sartu ditu aztertutako testua hobetzeko proposamen gisa.

Oro har, kontsulta-organoaren ustez, gomendagarria litzateke guraso bakarraren familia dela egiaztatzeko eskatzen diren baldintzak eta dokumentazioa eskuragarriagoak eta sinplifikatuagoak izatea, familia horiek errazago sar daitezen definitutako babes bereziko kategoriara.

Kontuan hartuta guraso bakarreko familien %80k emakumeak dituztela buru, errealitate hori azpimarratzea iradokitzen dugu, arauari zehaztuz, kolektibo horren ikusgarritasuna indartzeko.

Testuan “guraso bakarreko familiak” eta “guraso bakarreko egoeran dauden familiak” bereizten dira, bigarren mota horretarako diru-sarrerak kontuan hartuta, eta hori diskriminatzailea izan daiteke, irizpide gehigarriak ezartzea baitakar. Guraso bakarreko egoera guztiak babestu behar dira, eta familia horientzako laguntzak ematea arautzen denean soilik sartu beharko lirateke irizpide ekonomikoak.

Guraso bakarreko egoeran dauden familien artean sartu beharko litzateke ama sexu-indarkeriaren biktima den ustezkoa, beste gurasoaren aldetik genero-indarkeriaren biktima izan den ustezkoa sartuta dagoen bezala. Gomendagarria da, halaber, pertsonak gizakien salerosketaren biktima gisa duen egoera egiaztatzearen ustezkoa sartzea.

Dekretuak familia migratzaile askok lortu ezin duten dokumentazioa eskatzen du, eta, beraz, organo aholku-emaileak proposatu du egiaztapena ematea erantzukizunpeko adierazpenaren edo gizarte-zerbitzuen txostenen bidez. Gaur egungo idazketarekin, asilo-eskatzaileak, gizakien salerosketaren biktimak edo erregularizazio-prozesuan dauden emakume atzerritarrak baztertzeko arriskua dago; izan ere, urtebeteko erroldatzea eskatzen baita, eta, beraz, gomendatzen dugu baldintza horretatik salbuestea babes subsidiarioa duten edo egoera bereziki ahulean dauden pertsonak.

Azkenik, honako zirkunstantzia hauek guraso bakarreko egoeran dauden familien tipologiaren barruan sartu beharko liratekeela uste dugu: gurasoetako bati urtebeterako edo gehiagorako espetxeratzea dakarren askatasunaz gabetzeko zigorra ezartzen zaion familiak, baldin eta gurasoak ospitalean edo tratamenduan egon behar badu, urtebete edo gehiagoko mediku-aurreikuspenarekin, haren mendeko pertsonekin batera.

(Ikus 10/25 irizpena)

The post EGABen guraso bakarreko familien araubidea arautzen diren dekretu-proiektuari buruzko irizpena appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak positibotzat jo du ekimen hori ekonomia zirkularraren printzipioekin bat etortzea eta argi eta garbi definitu ditu zepen balorizaziotik eratorritako bigarren mailako agregakinen erabilera baimenduak, estandar teknikoen, ingurumenekoen eta segurtasunekoen arabera.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak txosten bat egin du Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak helarazitako “Euskal Autonomia Erkidegoko hondakinen balorizazio energetikotik eratorritako zepak balorizatzeko jarduerei aplikatu beharreko araubide juridikoa ezartzen baita, ondoren bigarren mailako agregakin gisa erabiltzeko arautzen dituen dekretu-proiektuari” buruz. Aztertu ondoren, Batzordeak gogoeta batzuk planteatu ditu, dekretu-proiektua izapidetzean kontuan hartu beharko liratekeenak.

Arau honen xedea da EAEko hondakinen balorizazio energetikoaren ondoriozko zepak hondakintzat noiz uzten diren zehaztea, ondoren bigarren mailako agregakin gisa erabiltzeko, ekonomia zirkular baterako hondakinei eta lurzoru kutsatuei buruzko apirilaren 8ko 7/2022 Legean ezarritakoaren arabera.

Alde batetik, hondakinen balorizazio energetikotik sortutako zepak hondakinen lehentasunezko korrontea dira Europan eta Euskadin, duten sorkuntza-bolumena eta baliabideen balorizazio-potentziala kontuan hartuta. Hala, Euskadiko Hondakinak Prebenitzeko eta Kudeatzeko 2030 Planean honako helburu hauek planteatzen dira: hondakin guztien sorrera-tasa % 30 murriztea, hiri-hondakinen gaikako bilketa % 85era arte handitzea, hondakin ez-arriskutsuen % 85 berrerabiltzea bigarren mailako material bihurtuz, eta zabortegietako deuseztapena % 15 baino gutxiagora murriztea. Alde horretatik, balorizazio energetikoaren ondoriozko zepen hondakinak hondakin ez-arriskutsuen hamar korronteen artean daude eta horiek balorizatzeak berreskuratutako produktuen bolumen handiena ekarriko luke aipatutako planaren helburuetara.

Balorizazio energetikoa hondakinen tratamenduari dagokionez Europako araudiaren arabera laugarren lehentasuna bada ere, prebentzioaren, berrerabilpenaren eta birziklatzearen ondoren, aukera hobea da ezabatzea baino, eta tasak handitzeak lagunduko luke bai inportazioekiko edo lehengaien erauzketarekiko mendekotasuna murrizten, bai zabortegietan amaitzen duten hondakinak gutxitzen eta emisioak murrizten, horrela birziklapenaren sektorea eta produktu zirkularren merkatua sustatuz.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak positibotzat jo du dekretu honen helburua, eta uste du, halaber, arau hau erreferente egokia izan daitekeela etorkizunean antzeko ezaugarriak eta baldintzak dituzten beste zepa mota batzuk arautzeko. Ildo horretan, haren ikuspegi teknikoa eta aplikazio-irizpideak baliagarriak izan litezke material mota horien tratamenduan arau-harmonizazio zabalago eta koherenteago baterako oinarri gisa.

Era berean, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen iritziz, ekimenak argi eta garbi definitzen ditu zepen balorizaziotik eratorritako bigarren mailako agregakinen erabilera baimenduak, eragindako sektoreetako teknika-, ingurumen- eta segurtasun-estandar altuekin lerrokatuz, nahiz eta, araututako gaiaren garrantzia eta konplexutasuna kontuan hartuta, pedagogia- eta azalpen-ahalegin handiagoa beharko litzatekeela uste duen.

Bestalde, Batzordeak zenbait gogoeta sartu ditu aztertutako testua hobetzeko proposamen gisa.

Lehenik eta behin, komenigarria litzateke zepak balorizatzeko instalazioetarako baimen-prozedura sinplifikatzea, ahal den neurrian, ingurumen-baimen integratua edo beste lizentzia baliokide batzuk dituzten instalazioetarako.

Gainera, gida teknikoak egiteari dagokionez, sektoreko eragileen parte-hartzea bermatuko duen mekanismoren bat aurreikustea proposatzen da (hala nola balorizazio energetikoko instalazioak, bigarren mailako agregakinen beste balorizatzaile batzuk eta agregakin horien erakunde erabiltzaileak, etab.), hartutako bigarren mailako agregakinak erabiltzeko baldintza teknikoak errealistak, operatiboak eta balio-katearen beharrizan eta gaitasunekin bat datozenak direla bermatzeko.

Batzordeak  beharrezkotzat jotzen du, halaber, herri-administrazioek zepen balorizazioaren esparruan sortzen ari diren prozesu berritzaileak eta teknologiak bultzatzeari lehentasuna ematearen garrantzia azpimarratzea eta horretarako, tresna espezifikoak sortzeko aukera aztertzea.

Gainera, arau-esparru bat garatzea ez da nahikoa bigarren mailako materialen merkatu bat sendotzeko, eta, beraz, komenigarria litzateke zepetatik eratorritako bigarren mailako agregakinen eskaria aktibatzeko mekanismoak ezartzea, kontratazio publikoaren eta pizgarrien bidez.

Komeni da aipatzea, halaber, arau horrek ezin duela bermatu Euskadin balorizatutako bigarren mailako agregakinak automatikoki aintzatetsiko direnik Europako beste autonomia-erkidego edo herrialde batzuetan, baina bereziki interesgarria izango litzatekeela euskal administrazioak norabide horretan aurrera egiteko bide osagarriak aztertzea, hala nola aldebiko hitzarmenak, lurralde arteko foro teknikoetan parte hartzea, homologaziorako Europako esparruekin lerrokatzea edo estandar komunak bultzatzea.

(Ikus 5/25 Irizpena)

The post Euskal Autonomia Erkidegoko hondakinen balorizazio energetikotik eratorritako zepak balorizatzeko jarduerei aplikatu beharreko araubide juridikoa ezartzen baita appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak helarazitako “Euskadi 2030 Industria Plana” ri buruzko txostena helarazi du. Aztertu ondoren, Batzordeak Planak bere helburua lortzeko kontuan hartu beharko liratekeen gogoeta batzuk egin ditu.

Asmoa industria-eredu jasangarriagoa, digitalizatuagoa eta lehiakorragoa sendotuko duen eta, horren ondorioz, kalitatezko enplegua sortzeko, zerbitzu publiko sendoak mantentzeko eta aberastasunaren banaketa justua erraztuko duten gizarte-politikak garatzeko aukera emango duten baldintzak sortzen lagunduko duen Euskadiko industria-eraldaketarako ibilbide-orri bat proposatzea da.

Ezaguna da Euskadiko ekonomia enpresa-sare erresiliente eta dibertsifikatuan oinarrituta dagoela  eta lurraldeak garapen ekonomikoaren ardatz giltzarri eta zeharkakoa izan den industria-tradizio handia duela , enplegua, berrikuntza eta lehiakortasuna bultzatuz.

Euskadi 2030 Industria Plana aurreko “Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko 2021-2024 Planaren” ondorengoa da eta hazkunde ekonomikoko eta enpleguko une batean diseinatu da, aplikatutako kudeaketa politikoak eta Europako funtsen inpaktuak lagunduta, dagoen ziurgabetasun geopolitikoa gorabehera.

Gainera, bat dator Europako helburu handiekin, bereziki Clean Industrial Deal delakoarekin, Europa berrindustrializatzearen alde baitaude. Gaur egun, trantsizio energetikoa eta eraldaketa digitala dira kontinentearen erronka ekonomiko eta sozial handienak, eta autonomia estrategikoa indartzeko beharra nabarmentzen dute, funtsezko sektoreetan hirugarren herrialdeekiko mendekotasuna murrizteko, industriaren lehiakortasuna beste lurralde batzuekiko, eta deslokalizazioaren ondorioei aurre egiteko.

Planaren gobernantza Industriaren Euskal Kontseiluak, Batzorde Estrategiko batek eta SPRI taldearen ardurapeko Kudeaketa Teknikoko Bulego batek osatutako sistema aitzindari baten bidez egituratzen da, 17 kluster industrialen eta BRTA aliantzaren parte-hartze aktiboarekin.

Gainera, aipatzekoa da “Industria-Euskadi 2030 Planak” aurrekaririk gabeko finantza-dimentsioa duela, bai mobilizatutako funtsen bolumenari dagokionez (ia 16.000 milioi euro inbertsio publiko eta pribatuen artean), bai Euskal Finantza Aliantza sortzeari dagokionez, eta horrek borondate eta konpromiso argia erakusten du. Gainera, enpresak errotzeko eta hazkundea sustatzeko palanka gisa zorpetzera jotzeak ikuspegi irmoa islatzen du.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen ustez, “Euskadi 2030 Industria Planaren” helburua egokia eta beharrezkoa da, baina proposatutako helburuak betetzeko kontuan hartu beharko liratekeen zenbait gogoeta eta hobekuntza-proposamen sartu ditu.

Lehenik eta behin, Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak aipatzen du garrantzitsua dela gizarte-eragileek Industria Planetan parte hartzea, eta adierazten du orain arte ez dela izan kontsulta egiteko eta behar bezalako intentsitatean parte hartzeko prozesu eraginkorrik. Beharrezkotzat jotzen du, gainera, Elkarrizketa Sozialerako Mahaian parte hartzea Plana gauzatzean eta garatzean, baita enpleguaren mantentzean eta kalitatean duen eraginaren jarraipenean ere.

Batzordeak uste du, halaber, Planak ez dituela funtsezko bi elementu. Lehenik eta behin, komeniko litzateke Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko aurreko lau urteko Planaren (2021-2024) ebaluazio osoa sartzea. Bigarrenik, testuan kalitatezko enplegua duen industria-enplegua identifikatzen da, bi kontzeptu horien artean paralelismo automatikoa ezarriz, baina errealitatea oso anitza da, eta industria-sektorean sortutako enplegu guztia ez da nahitaez kalitatezkoa. Ildo horretan, egungo langileen prestakuntza bultzatu beharko litzateke, produkzio-prozesu berrietara egokitzeko.

Bestalde, Batzordeak hainbat hobekuntza-eremu antzeman ditu “Euskadi 2030 Industria Planean”. Lehenik eta behin, euskal industriaren egoeraren diagnostikoa osatu gabea da; izan ere, haren lorpenetan eta indarguneetan jartzen du arreta, ahulezietan eta balizko mehatxuetan baino gehiago.

Era berean, Planean 20 langile baino gutxiagoko enpresa txiki eta ertainen protagonismo handiagoa faltan sumatzen da, Euskadiko industria-sarean duten presentzia handia kontuan hartuta, bai eta mota horretako enpresetara bideratutako funtsen zehaztapena ere. Ildo beretik, Batzordeak beharrezkotzat jo du Plana lurraldean errotzeko joera handiagoa duten enpresa-errealitateetan zentratzea, hala nola familia-enpresan, gizarte-ekonomian eta abarretan.

Era berean, komenigarria litzateke foru-aldundiek pizgarri fiskalen planak sustatzea, Eusko Jaurlaritzaren finantza-ahalegina osatzeko. Industria-lurzoruaren erreserba bat aurreratzea ere positiboa izango litzateke, lurraldeak gabezia nabarmena baitu eremu horretan.

Planean, diagnostikoan eta erabaki estrategikoak hartzean ere ez da zehazten zergatik ez dagoen bizitasun egokirik atzerriko inbertsioetan, eta hori ezinbestekoa da desoreka hori zuzenduko duten politikak ezartzeko.

Azkenik, helburu eta adierazle neurgarriak eta kuantifikagarriak finkatu beharko lirateke, definitu gabe zaila izango baita Planaren aurrerapenak baloratzea.

(Ikus 7/25 Irizpena)

The post Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen Industria-Euskadi 2030 planari buruzko irizpena appeared first on CES Vasco.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografiko Sailak helarazitako “Sexu Askatasunaren Berme Integralari buruzko irailaren 6ko 10/2022 Lege Organikoaren 41. artikuluan aurreikusitako sexu-indarkerien biktimei laguntza ekonomikoa emateko eta ordaintzeko prozedura ezartzen duen dekretu-proiektuari” buruzKO txosten bat egin du. Aztertu ondoren, Batzordeak dekretu-proiektua izapidetzean kontuan hartu beharko liratekeen gogoeta batzuk planteatu ditu.

Arau honen xedea da sexu-askatasuna bermatzeari buruzko irailaren 6ko 10/2022 Legearen 41. artikuluan aurreikusitako laguntza ekonomikoa emateko eta ordaintzeko prozedura arautzea. Laguntza hori errenta nahikorik ez duten sexu-indarkerien biktimei zuzendutako uztailaren 9ko 664/2024 Errege Dekretuak garatu zuen. Helburua da biktimen autonomia ekonomikoa erraztea, bai eta haien berreskurapen osoa ere.

Arau horien ondorioz, beharrezkoa da Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko Sailak laguntza horiek emateko eta ordaintzeko prozedura arautzea, eginkizun horiek esleituta baititu. Horretaz arduratzen da dekretu-proiektu hau; izan ere, aipatutako araudiak garatzen ditu bereziki zaurgarria den kolektibo baten baldintzak hobetzeko, hau da, sexu-indarkerien biktima diren emakumeen eta haurren baldintzak hobetzeko, haien autonomia ekonomikoa bermatzeko eta, horrela, haien errekuperazio integrala errazteko.

Ildo horretan, EGABek positibotzat jo du dekretu honen helburua, baina Batzordeak zenbait gogoeta sartu ditu aztertutako testua hobetzeko proposamen gisa, uste baitu legegileak baduela laguntzak jasotzeko baldintzak hobetzeko aukera, onuradun izan daitezkeenen kopurua handiagoa izan dadin.

Lehenik eta behin, baldintza bat da onuradunak EAEko edozein udalerritan erroldatuta egotea eskabidea aurkezteko unean. Hala ere, administrazio-egoera irregularrean dauden sexu-indarkeriaren biktimen kasuak egon daitezke, eta, beraz, erroldatzeko derrigortasunak mugatu egingo luke laguntza jasotzeko aukera. Horregatik, Batzordeak proposatzen du biktimek laguntzak eskuratu ahal izatea osasun-sisteman erregistratuta daudela egiaztatuz, osasun-txartel indibidualaren bidez (OTI).

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak uste du, halaber, saihestu egin behar dela eskakizun burokratikoak eragozpena izatea laguntzak eskuratzeko, batez ere kontuan hartuta biktimek bizi-esperientzia oso larriak izan ohi dituztela. Horregatik, Batzordeak laguntzen tramitazioan administrazio-karga murriztearen alde dago.

Kontsulta-organoaren ustez sinplifikatu egin beharko litzatekeen beste alderdi bat laguntza berriro eskuratzeko izapidetzea da, laguntzaren biktima onuradunak sexu-indarkeriak berriz ere jasaten dituenean, betiere horretarako baldintzak betetzen badira, horrek berriz biktimizatzea ekar baitezake. Horregatik, komenigarria litzateke Administrazioak, ahal den neurrian, laguntza berriro eskuratzeko behar diren izapideak erraztea.

Azkenik, laguntzaren ordainketa onuradunaren titulartasuneko banku-kontu batean egin behar izateak ez du kontuan hartzen biktimen egoera irregularra edo kalteberatasuna dela eta, biktimak ezin direla banku-kontuen titular izan, eta, beraz, gomendagarria litzatekeela beste ordainketa-mekanismo bat aurreikustea.

(Ikus 9/25 irizpena)

The post Sexu-indarkeriaren biktimei laguntza ekonomikoa emateko eta ordaintzeko prozedura ezartzen duen dekretu-proiektuari buruzko irizpena appeared first on CES Vasco.

Javier Muñecas EGABeko presidenteak eta Jon Barrutia Memoria Sozioekonomikoaren Batzordeko presidenteak gidatu dute ekitaldia.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak 2024ko EAEko Memoria Sozioekonomikoa aurkeztu du gaur goizean Bilbon, Javier Muñecas CES-EGABeko presidentea eta Jon Barrutia txostena egiteko ardura izan duen batzordeko presidentea buru zirela egindako agerraldian.

Memoriaren aurkezpenean, EGABeko arduradunek 2024ko adierazle sozial eta ekonomiko nagusien laburpena eskaini dute eta txostenean jasotako gogoetak eta gomendioak azaldu dituzte.

DEMOGRAFIA ETA OSASUNA

Immigrazioaren eraginak biztanleria haztea ahalbidetzen badu ere, egoera demografikoak jaiotza-tasa baxuak eta biztanleriaren zahartze progresiboak markatuta jarraitzen du. Ildo horretan, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak azpimarratu du beharrezkoa dela 2030 Estrategiaren aplikazioa sakontzea eta azkartzea Erronka Demografikorako. Era berean, gomendagarria litzateke Ikuspegi Barometroan jasotako migrazioari buruzko gizarte-pertzepzioaz gain, migratzaileek Euskadin duten egoerari buruz duten pertzepzioari buruzko datuak ere jasotzea.

EAEko biztanleek osasun onaren adierazleak badituzte ere, hala nola gero eta handiagoa den bizi-itxaropena, zahartzea erronka handia da eta erabakitasunez aurre egin behar zaio, batez ere osasun-arretaren egiturari dagokionez. Izan ere, EAEko ospitaleetako batez besteko egonaldia Estatukoa baino handiagoa da, ospitale publikoetako ospitaleratzeen ehunekoa ere handiagoa da, eta kontsulta eta ebakuntza kirurgikoen kopuruak gora egin du. Beraz, egokia da Osasun Sistema erreformatzea, plantilla handitzeko, teknologia mediko berriak txertatzen sakontzeko eta pazienteen parte-hartzea bultzatzeko, haien osasunaren arduradun diren aldetik.

Trastorno mentalen eta portaera-nahasmenduen prebalentzia kezkagarria da oraindik ere; izan ere, gero eta gehiago kontsumitzen dira psikoaktiboak, medikuak aginduta edo agindu gabe, bai eta autolesioak eta suizidioak ere, eta hori bereziki kezkagarria da gazteenen artean. Horregatik, premiazkoa da osasun mentaleko krisia arintzeko neurri espezifikoak hartzea. Horiek guztiak horrela, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak gomendatzen du osasun-arloko gastu publikoak hobetzen jarraitu behar duela, baliabideen optimizazioa alde batera utzi gabe.

EKONOMIA ETA LAN MERKATUA

Tentsio geopolitikoek eta politika ekonomiko eta arantzelarioei buruzko galderek eragindako nazioarteko testuinguruaren eragina gorabehera, agregatu ekonomiko handiek urtetik urterako aldakuntza-tasa positiboak erakutsi dituzte Euskadin. Hori bai, EAEko jarduera ekonomikoaren hazkundea moteldu egin da 2024an. Zehazki, EUSTATen datuen arabera, Euskadiko BPGk % 2,2ko hazkundea izan du, Estatuko ekonomiarako kalkulatutako % 3,2 baino txikiagoa baina eurogunean erregistratutako % 0,9 baino handiagoa.

Adierazle ekonomiko batzuk kezkagarriak dira, hala nola Industria eta energia (2023ko % 1,8tik 2024ko % 1era), Eraikuntza (2023ko % 2,6tik 2024ko % 1,6ra) eta Zerbitzuak (2023ko % 3tik 2024ko % 2,6ra) sektoreetako hazkunde ekonomikoaren murrizketak. Ekipamendu-ondasunetan eta txikizkako merkataritzaren salmenta-indizean egindako inbertsioa ere moteldu egin da, kanpo-eskariak hazkundeari egindako ekarpena uzkurtzearekin batera. Esportazioak % 0,9 hazi dira 2023ren aldean, eta inportazioak % 5,1

Ezegonkortasun geopolitikoaren aurrean, kontsulta-organoak ekoizpen-sarearen lehiakortasuna indartzeko neurriak hartzea gomendatzen du. Inflazioak hor jarraitzen du eta kezkagarria da oinarrizko produktuen erosketa-saskiaren prezioak gora egiten jarraitzea.

Finantza publikoek bilakaera positiboari eutsi diote, diru-bilketaren hazkundeari esker, baina gero eta hazkunde txikiagoak izan dituzte. Inbertsio errealak, 2023an nabarmen hazi ondoren, % 9 murriztu dira aurten eta hori kezkagarria da. Ildo horretan, “Next Generation” Europako funtsen aukera aprobetxatu behar da funtsezko zerbitzuak eta inbertsio publiko eta pribatua indartzeko.

Enpleguari eta lan-harremanei dagokienez, bilakaera positiboa izan da, baina enplegua gutxiago hazi da eta langabezia txikiagoa izan da 2023arekin alderatuz. Enplegua sortzea batez ere zerbitzuen sektorean oinarritu da eta industriak, berriz, zifra kezkagarriagoak eman ditu. Behin-behinekotasun-tasak murriztu badira ere, tasa horiek handiak dira oraindik, batez ere sektore publikoan, ia egiturazko arazoa baita. Negoziazio kolektiboari dagokionez, % 95,4ko estaldura lortu da, hamarkadako handiena.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak azpimarratu du oso garrantzitsua dela enplegu-politika aktiboak zailtasun handienak dituzten kolektiboak enpleguan txertatzera eta enpleguari eustera bideratzea, baita genero-aldea murriztera ere. Ezinbestekoa da, halaber, arriskuen prebentzioa indartzea, 2024an erregistratutako lan-ezbeharrei buruzko datuak ikusita.

ZIENTZIA, TEKNOLOGIA, BERRIKUNTZA ETA DIGITALIZAZIOA

Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren esparruan, Euskadi Eskualdeko Berrikuntzako Adierazleen Europako Panelean (RIS 2024) berrikuntza maila handiena duen eskualdeetako bat da, baina hobetu egin behar du bai berrikuntzako inbertsioan, bai merkatuan edo bere erakundeetan berrikuntzak sartzen dituzten ETEen ehunekoan. Gainera, berrikuntzak enpleguan eta salmentetan duen eragin ekonomikoa Europako batez bestekoa baino txikiagoa da.

Era berean, EAE Europako eskualde liderretako bat da azpiegitura digitaletan, baina euskal enpresek jarrera hobea dute makrodatuen erabileran, hodeian, fakturazio elektronikoan eta, bereziki, IAn. Esparru horretan hobetu beharra dago, ezinbestekoa baita lehiakortasunean aurrera egiteko eta Euskadik dituen erronka digitalei, ingurumenekoei eta sozialei erantzun eraginkorra eman ahal izateko. I+G eta berrikuntzako politikak enpleguko eta lanbide-sustapeneko politikekin lerrokatzea beharrezkoa da lan-aukeren aukera zabaltzeko, batez ere STEAM profilak dituzten pertsonenak.

INGURUMENA, ENERGIA ETA GARRAIOA

Natura-ingurunearen eta energiaren egoerari dagokionez, nahiz eta biztanleria klima-aldaketaren erronkarekin sentsibilizatu, datuek egiaztatu dute isuriak murrizteko joera txikiagoa dela EBk eta EAEk berak 1/2024 Legean ezarritakoa baino. Garraioa denez isurien gorakadaren erantzule nagusia, hainbat neurri hartu beharko lirateke, hala nola ibilgailu elektrikoak kargatzeko azpiegitura handitzea, zerbitzu publikoko flotak elektrifikatzea, salgaiak trenbidez garraiatzea eta intermodalitatea.

Energiaren guztizko eskariaren jaitsiera neurritsua, energia-intentsitatearen etengabeko hobekuntza eta energia berriztagarriko instalazioen igoera datu positiboak dira, batez ere lurraldearen energia-mendekotasuna murrizten saiatzeari dagokionez. Halaber, politika publikoek kontuan hartu behar dute herritarrek eta enpresek jasaten duten energia-faktura, eta faktura hori murrizten lagundu behar dute.

Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak prestakuntza- eta birkualifikazio-planak hedatzea gomendatzen du, trantsizio ekologiko-energetikoak lanpostuak galtzea ekar ez dezan, eta eremu horretan energia berriztagarria, etxebizitzen birgaitze energetikoa, mugikortasun iraunkorra edo hondakinen kudeaketa bezalako nitxoetan enplegua sortzea aprobetxatu ahal izateko. Horrela, lan-inguruneari aplikatutako ingurumen-gaitasunen espezializazioa sustatu beharko litzateke Lanbide Heziketatik, Unibertsitatetik eta Etengabeko Prestakuntzatik.

BIZI-BALDINTZAK ETA GIZARTE-BABESA

Bizi-baldintzei dagokienez, Euskadi posizio altuetan dago bizi-kalitatearen nazioarteko rankingetan, baina adierazle batzuen bilakaerak arriskuan jartzen du 2030 Agendaren helburuak betetzea. Hala, pobrezia energetikoaren eraginpean dauden familien ehunekoa 4,9 puntu igo da 2015etik, eta behar bezala elikatu ezin diren familien kopurua ere hazi egin da. Era berean, pobrezia-egoeren intzidentzia handia dago migratzaileen kolektiboan eta emakumeak buru dituzten guraso bakarreko familien artean. Nolanahi ere, positiboki baloratu behar da familiei laguntzeko ahalegin publiko handia 2024an mantendu izana.

Aitzitik, deigarria da, ondoz ondoko familia-planekin bi hamarkada baino gehiago daramatzaten arren, oraindik ere askok ez dakitela zer aukera dauden garatzen dituzten laguntzak jasotzeko, eta, beraz, komunikazio-kanpaina eraginkorrak egin beharko lirateke ildo horretan. Kontziliazio-adierazleetan ere aurrerapausoak eman dira, nahiz eta zaintza-lanetan genero-desberdintasunek irauten duten. Azkenik, immigrazioaren arloko jarduerak indartu eta garatu behar dira, erronka demografikoari funtsezko ekarpena egiten baitio.

Emakumeen eta gizonen berdintasunari dagokionez, azken urteetako aurrerapenak gorabehera, oraindik ere alde handiak daude, batez ere lan-eremuan, eta horrek agerian uzten du oraindik ere hainbat faktore falta direla gizonen eta emakumeen arteko berdintasun eraginkorra lortzeko. Ildo horretan, Berdintasunerako 2030 Estrategia funtsezko tresna da eta laguntza irmoa eta finantzaketa egokia behar ditu, baita adostasun zabala ere.

Gizarte-babesaren eremuan, Euskal Autonomia Erkidegoko sistemak bere estaldura-maila Europako herrialde nagusien parekoa da eta helburu horretara bideratutako baliabide-mailak gora egiten jarraitzen du. Gizarte Zerbitzuen Plan Estrategikoak (2023-26) Sistema biztanleriaren zahartzearen eraginera egokitzeko erronkari heldu behar dio eta, aldi berean, kolektibo kaltebera guztiei laguntzen jarraitzen da.

Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta jasotzen dutenen kopurua % 3,3 hazi da aurreko urtearen aldean. Emakumeak kasuen % 57,8 dira eta onuradun gehien dituen adin-tartea 45 eta 54 urte artekoa da (guztizkoaren % 22,7). Gora egin dute DSBE pentsiodunen ehunekoak ( % 25,5etik 2023an % 26,6ra 2024an) eta atzerritarrenak ( % 38tik 2023an % 39,2ra 2024an), baita DSBEa soldata-errenten osagarri gisa jasotzen duten bizikidetza-unitateenak ere, 3,6 puntu gehiago 2023an baino.

Euskadik beste autonomia-erkidegoek baino garapen handiagoa du Mendetasunari Arreta Eskaintzeko Sisteman, bai baloratutako pertsonen ehunekoari dagokionez, bai emandako prestazioei dagokienez, eta, gainera, 2024an murriztu egin dira itxaron-zerrendak. Nolanahi ere, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak uste du beharrezkoa dela zaintzarekin lotutako lanen aitorpen soziala eta ekonomikoa handitzea, bai familietan, bai lan profesionalizatuetan. Bestalde, kezkagarria da pentsioen saldo defizitarioa, biztanleriaren zahartze progresiboak eragindakoa eta jarraipen aktiboa behar da hasitako erreformen eragina egiaztatzeko.

ETXEBIZITZA ETA HEZKUNTZA

Etxebizitzaren merkatuari dagokionez, datu nagusien arabera, jarduera suspertu egin da, 2023an nolabaiteko geldialdia izan ondoren. 2024an, bai etxebizitzaren salerosketak bai eraikuntza-jarduerak tasa positiboak izan zituzten eta etxebizitza babestuaren eskaerak, berriz, gora egin zuen. Hala ere, prezioek gorantz jarraitzen dute eta alokairuko etxebizitzen eskaintza ez da nahikoa.

Horri dagokionez, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak etxebizitza-politikak indartu eta gauzatzearen garrantzia azpimarratu du eta Euskadiko Etxebizitzaren aldeko Itun Soziala horretarako tresna estrategikoa eta egiturazkoa dela uste du. Era berean, Euskadiko Hirigintza eta Etxebizitza Foroa sortzea baloratzen dugu, lankidetza publiko-pribatua susta baitezake, etxebizitza-politikak egokiago bideratu eta doitzeko.

Era berean, Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak oso garrantzitsutzat jotzen du “tentsioan dauden eremuen” figura etxebizitzaren merkatuan agerian dauden prezioen desorekak zuzentzeko tresna gisa sartzea. Arlo horretan ere garrantzitsua izango da 2025-2027 Plan Zuzentzaile berriaren bilakaera egiaztatzea.

Hezkuntzari dagokionez, demografiaren eragina ikus daiteke; izan ere, beheko mailetan matrikulatzeak beheranzko joera erakusten du eta DBHn, Batxilergoan, Lanbide Heziketan eta unibertsitatean matrikulazioak gora egiten jarraitzen du. Etengabeko ikaskuntzari, hezkuntza eta prestakuntza goiz uzteari eta goi-mailako ikasketak dituzten gazte tituludunen ehunekoari buruzko datuak hobeak dira Euskadin beste lurralde batzuetan baino, eta EAEko hezkuntza-administrazioek BPGrekiko duten gastu-ratioa Estatuko batez bestekoa baino handiagoa da. Ikasketak aukeratzean genero-desberdintasunak dauden arren, ikasketa horiek arinak dira eta murrizten doaz. Bestalde, Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak azpimarratu du beharrezkoa dela hezkuntza-estatistikek eskola-segregazioari buruzko informazioa jasotzea.

Memoria Sozioekonomia 2024
Laburpena eta ondorioak 2024

The post Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordeak 2024ko Memoria Sozioekonomikoa aurkeztu du gaur goizean appeared first on CES Vasco.